سال پاسخگويی - مجال

وبلاگ مجال؛ محمد تقي خرسندي

بسم الله الرحمن الرحيم
اللهم كن لوليك
الحجة بن الحسن
صلواتك عليه و علي آبائه
في هذه الساعة
و في كل ساعة
وليا و حافظا
و قائدا و ناصرا
و دليلا و عينا
حتي تسكنه ارضك طوعا
و تمتعه فيها طويلا
برحمتك يا ارحم الراحمين



لوگوي وبلاگ من: وبلاگ محمد تقي خرسندي



آمار بازديد

محمد  تقي خرسندي

آرشيومطالب وبلاگ


بسم رب المهدي المنتظر

بالاخره سال 1382 هم با تمام خوبي ها و بدي هاش گذشت. حوادثي كه به هر حال ديگه جاي خودشون رو به خاطرات دادند و مهمترين چيزي كه ازشون باقي موند، تجربيات حاصل از اونها بود.

دست يابي ايران به فناوري انرژي اتمي و ساخت سلولهاي بنيادين و زلزله بم و انتخابات مجلس و دهها اتفاق ديگه اي كه هر كودومشون مدتي كشور رو تحت الشعاع خودشون قرار دادند.

سال 1383 فرا رسيد. سالي كه عنوان سال "پاسخگويي مسؤولين" رو بر خودش گرفته. شعاري كه شايد امروز بيشترين نياز به عمل كردن بهش احساس مي شد. تجربه سال هاي اخير نشون داده كه هر چقدر هم مسؤولين ما در صدد شونه خالي كردن از وظايف خودشون باشن، شعار هر سال، يكي از موارديه كه فرار از اون راحت نيست و حداقل نياز به ترفندهاي خاصي داره كه از دست هر كسي ساخته نيست. و همه مجبودند كه حداقل در اندازه حرف، بهش عمل كنن. و امروز بعد از پايان سال "خدمت رساني" نوبت به "پاسخگويي مسؤولين" مي رسه.

"پاسخگويي" مساله اي بود كه مدت ها در مقام عمل به فراموشي سپرده شده بود و شايد علت اون رو مي شد در فرهنگ نادرست حاكم بر جامعه پيدا كرد. فرهنگي كه بر هر دو طيف "سوال كننده" و "سوال شونده" حاكم بود.

در جامعه اي كه سوال ها از فرد مربوطه پرسيده نمي شه و اقرار به اشتباه هم مساوي با بدترين برخورد ها باشه، وضع به جايي مي رسه كه يا كسي "اعتقاد به پاسخگويي" نداشته باشه و جمله معروف "همينه كه هست. مي خواي بخوا، نمي خواي، نخواه" اكثريت قريب به اتفاق جواب ها رو تشكيل بده. و يا اين كه " فرافكني مشكلات" به عنوان تنها راه برون رفت از زير فشار سوال ها انتخاب بشه. و اون وقته كه تنها چيزي كه در مقام پاسخ مي شنويم، كلماتي است چون: "نمي ذارن". "سنگ اندازي مي كنن" و ...

هر دو گروه اين جملات، جملاتي هستند كه سالهاست گوش مردم ما رو پر كرده. البته همواره هم مسوولين، به عنوان قطب منفي اين پرسش و پاسخ مطرح مي شن.

حالا كه دارم اولين مقاله كشور در مورد اين موضوع رو مي نويسم، دوست دارم به جاي اين كه به نقاط ضعف مسؤولين و اشكالات اونها و عدم پاسخگويي شون بپردازم، از بعد ديگه به قضيه نگاه كنم كه شايد تا اخر سال هم كسي به خودش جرات مطرح كردنش رو نده. يعني فرهنگ سوال كردن. مطمئنا مقالات زيادي در مورد فرهنگ جواب دادن نوشته خواهد شد.

هيچ وقت تا حالا فكر كرديم كه ممكنه يكي از دلايل "پاسخ نگويي" مسؤولين خود "ما" باشيم؟ مايي كه رعايت هيچ انصافي رو در سوال خودمون نمي كنيم و به جاي سوال كردن، به جنگ طرف مقابل مي ريم؟ آيا تا حالا فكر كرديم كه براي اين كه يه " سوال" منجر به "پاسخ" بشه، لازمه كه نكاتي هم از سوي سوال كننده رعايت بشه. آيا فكر كرديم كه سوال كردن هم فرهنگ مي خواد و نحوه پرسش هم در جواب تاثيرگذاره؟

همه ما انتظار داريم كه هر سوالي رو هر وقت و هرجا، از هر كسي و به هر نحوي كه دلمون مي خواد، بپرسيم و جواب ندادن شخص مقابل رو به حساب "طفره رفتن" و يا "فرار از پاسخگويي" بذاريم. هيچ وقت هم به خودمون اجازه نمي ديم كه درصدي از "حق" رو به سوال شونده بديم و شرايط و مقتضيات اون رو هم در نظر بگيريم.

سوال كردن هم شرايطي داره كه بايد رعايت بشه. نكات ساده اي كه شايد همه ما قبول داشته باشيم،‌ ولي در مقام عمل، اونها رو فراموش مي كنيم.

-          سوال فقط و فقط از مسؤول مربوطه پرسيده بشه.

-          رمان و مكان و نحوه پرسيدن سوال رو مدنظر گرفته بشه و اشخاص در موقعيت تدافعي كامل قرار نگيرند.

-          شان طرف مقابل حفظ بشه.

-          بهش اجازه پذيرش خطا بودن عملش رو بديم و پذيرفتن خطا رو به معني يك شكست جبران ناپذير درنياريم.

اينها نكات ريزي هستند كه عمل به اونها نتايج بزرگي رو مي تونه در بر داشته باشه.

شايد تنها راه از بين بردن اين فرهنگ غلط، اين باشه كه هر گاه خواستيم از كسي سوالي بپرسيم، خودمون رو در موقعيت و جايگاه اون قرار بديم. امكانات و محدوديت هاش رو بسنجيم. به لحن سوال توجه كنيم. به عكس العملي كه سوال كننده در برابر پاسخ حق مي ده بينديشيم و اون موقع ببينيم كه اگه خودمون در اون جايگاه بوديم، چه كاري انجام مي داديم. آيا ترجيح مي داديم جواب منطقي بديم و يا باز هم از اون "جملات معروف" استفاده كنيم؟ اون موقع است كه ما خودمون، "سوال رو درست مي پرسيم" و اگه طرف مقابل با وجود مهيا بودن همه شرايط، جوابي نده، مي تونيم همه تقصير ها رو گردن اون بندازيم. نه اين كه از ابتدا خودمون بشيم "حق كامل" و مسؤول مربوطه بشه "باطل مطلق".

براي درست كردن هر كاري بايد از خودمون شروع كنيم.

**********************************

اين مقاله با مطالب شما کامل تر خواهد شد.

شنبه ۱ فروردین ،۱۳۸۳
شما چي مي گين؟
ساعت:٥:٢٥ ‎ب.ظ