وبلاگ نويسی، عرصه ای جديد - مجال

وبلاگ مجال؛ محمد تقي خرسندي

بسم الله الرحمن الرحيم
اللهم كن لوليك
الحجة بن الحسن
صلواتك عليه و علي آبائه
في هذه الساعة
و في كل ساعة
وليا و حافظا
و قائدا و ناصرا
و دليلا و عينا
حتي تسكنه ارضك طوعا
و تمتعه فيها طويلا
برحمتك يا ارحم الراحمين



لوگوي وبلاگ من: وبلاگ محمد تقي خرسندي



آمار بازديد

محمد  تقي خرسندي

آرشيومطالب وبلاگ


بسم رب المهدي المنتظر

"نخستين روزنامه در ايران با 250 سال تاخير نسبت به غرب اقتباس شد. اين تاخير، زماني با ورود راديو و تلوزيون، به حدود 20 سال تقليل يافت و هنگامي كه اين روند به روزنامه‌نگاري الكترونيك در ايران رسيد، با تاخيري حدود يك سال همراه بود اما وقتي به وبلاگ‌نويسي (جديدترين پديده‌ي روزنامه‌نگاري شخصي الكترونيك مي‌رسيم) اين فاصله تقريبا از ميان مي‌رود و ما با غرب همزمان مي‌شويم."

نگاهي به بحثي كه دكتر فرقاني مطرح كرده، مي تواند گوياي نكات بسيار مهمي در زمينه ورود ايرانيان به عرصه هاي خبر و اطلاعات باشد.

شايد دو سال پيش، وقتي كه پرشين بلاگ راه اندازي شد (23 خرداد 81)، هيچ كس فكر نمي كرد كه همين سرويس بتواند (به عنوان حداقل نتيجه) زبان فارسي را به سطح چهارمين زبان زنده در دنياي اينترنت برساند. پيش از آن، ايرانيان مجبور به استفاده از سرويس هاي ديگري بودند كه عمدتا ايراني نبودند و همين امر باعث شده بود كه كاربران اين عرصه از اينترنت بسيار كم باشند. ورود يك سرويس كاملا فارسي به عرصه اينترنت، بسياري را به راه اندازي اين رسانه شخصي تشويق كرد.

آمار وبلاگ هاي موجود به تنهايي و فارغ از هر تحليل هم مي تواند گوياي بسياري حقايق باشد. پرشين بلاگ در سال اول تاسيس خود، 82 هزار كاربر را ثبت كرد كه اين تعداد شش ماه بعد به 150 هزار و امروز به بيش از 250 هزار كاربر رسيده است. اين امر بيانگر آن بود كه بسياري از ايرانيان تمايل به نوشتن (و يا حداقل حرف زدن) دارند. كاري كه شايد فكر مي كردند در جامعه توان انجام آن را ندارند، اما در يك فضاي مجازي الكترونيكي و بدون نشان دادن خود و شخصيت واقعي شان، به راحتي قادر به انجام آن بودند. به خصوص كه در اين قسمت نيازي به پاسخگويي آنچناني هم نبود.

اما يك ايراد هم بر همين آمار وارد بود. در سال اول، تعداد كاربران فعال، حدود 10 هزار نفر و شش ماه بعد 17 هزار نفر و امروز،‌ 60 هزار نفر است. در حالي كه در اين عرصه تقريبا هيچ محدوديتي وجود نداشت. و اين يعني، بسياري عطاي نوشتن را به لقاي سختي هاي آن بخشيدند و يا اين كه بسياري فقط فكر مي كردند كه حرفي براي گفتن دارند و پس از مدت كوتاهي فهميدند كه حرف هاي قابل بيان كردن شان خيلي هم زياد نيست. هم اكنون حدود 120 هزار مطلب در هر ماه در وبلاگ ها قرار مي گيرد كه تقريبا سهم هر نويسنده (فعال)، فقط 2 مطلب در ماه است.  

با اين حال وبلاگ و وبلاگ نويسي در حال پا گرفتن و ريشه دواندن است. تلفيق دو آمار قبلي نشان مي دهد كه در سال اول فقط 12% وبلاگ ها فعال ماندند كه اين آمار، يك سال بعد به 24% رسيد. يعني رشد وبلاگ هاي فعال، تقريبا دو برابر رشد وبلاگ هاي ثبت شده بود. به هر حال امروز بيش از 5% وبلاگ هاي فعال دنيا را وبلاگ هاي فعال فارسي تشكيل مي دهد كه يعني 5 برابر درصد جمعيتي ايران در جهان.

 نگاه به درصد وبلاگ هاي فعال در كنار نگاه به رشد سريع خود وبلاگ ها، نشانگر آن است كه به مرور زمان، وبلاگ توانسته است ارزش هاي خود را به جامعه بنماياند و بسياري به توان هاي بالقوه اين رسانه در تاثيرگذاري بر اجتماع پي برده اند. هم اكنون حدود 15 هزار وبلاگ در ماه به مجموعه وبلاگ ها افزوده مي شود. و هر روز حدود 400 هزار نفر از وبلاگ ها بازديد مي كنند و جالب اين كه حدود 12 هزار نظر در مورد مطالب در روز نوشته مي شود.  ورود انديشمندان و شخصيت ها به اين عرصه مي تواند دليل ديگري بر تاييد نظريه فوق باشد، به گونه اي كه شش ماه قبل، رئيس دفتر وقت رئيس جمهور (كه مطمئنا از ابزار هاي زيادي براي بيان حرف هايش برخوردار بود) هم وبلاگ زد. هرچند كه او پولدارتر از آن بود كه بخواهد از فضاهاي رايگان وبلاگ نويسي استفاده كند.

البته تنها عامل تاسيس سايت هاي شخصي، پولدار بودن نيست، چرا كه هزينه هاي يك سايت معمولي در سال چندان هم زياد نمي شود و بسياري از عهده آن برمي آيند. يكي ديگر از دلايل تاسيس اين گونه بلاگ- سايت ها (سايت هايي كه بخش اصلي آن وبلاگ است) كلاس كاري آنها به علاوه امكانات سايت شخصي بود. به عبارتي بسياري از وبلاگ نويسان كه تمايل به ادامه كار داشتند و از طرفي مخاطبان خود را هم پيدا كرده بودند، ترجيح دادند به جاي استفاده از سرويس هاي رايگان، سايت شخصي راه بيندازند تا بتوانند به سادگي از امكانات بيشتر و بهتري بهره ببرند. امكاناتي كه ايجاد آن ها در سرويس هاي رايگان، براي مسؤولين اينگونه سايت ها به صرفه نبود و به كار گيري آن ها از سايت هاي مختلف مخصوص، دشواري هاي خاص خود را براي كاربران به همراه داشت. امكاناتي چون عكس، كامنت، نظرسنجي، آرشيو، صفحات متغير، فضاي كافي و...

البته عمده افرادي كه اقدام به تاسيس بلاگ – سايت شخصي كردند، بلاگرهاي پيش كسوت بودند كه در زماني كه تعداد وبلاگ ها كم بود، توانسته بودند مشتري هاي ثابتي براي وبلاگ خود پيدا كنند و به مرور زمان اين مشتري ها را افزايش دهند.

نگاه به آمار وبلاگ نويسان، از جنبه هاي ديگر نيز مي تواند مفيد باشد. جنبه هايي چون جنسيت، سن، موضوع وبلاگ و...

حدود 70% وبلاگ نويسان بين 18 تا 25 سال دارند. كه به راحتي مي توان فهميد كه بسياري از آنان دانشجو بوده و از امكانات دانشگاه استفاده مي كنند. بيش از 80% وبلاگ نويسان، جوان (15-29 سال) هستند. و جالب اين كه 12% وبلاگ نويسان، دوره جواني را پشت سر گذاشته اند.

توزيع جنسيتي نويسندگان هم مساله جالبي است. شايد بر اساس تصور عمومي (كه خانم ها بيشتر حرف مي زنند) بتوان حدس زد كه عموم وبلاگ نويسان هم دختر هستند. به خصوص وقتي توجه كنيم كه اكثر وبلاگ نويسان، دانشجو هستند و نسبت دانشجويان دختر هم بيش از 50% است. در حالي كه آمار، كاملا بر خلاف اين حدس اوليه است. بيش از 83% وبلاگ نويسان پسر هستند. (حتي با فرض اين كه برخي جنسيت خود را مخفي كرده باشند، اين عدد از 70% كمتر نخواهد شد. اگرچه در فضاي اينترنت، معمولا پسرها هستند كه سعي مي كنند خود را دختر معرفي كنند. به عبارتي شايد بتوان واقعيت آمار را 85% در نظر گرفت).

اين، تنها موردي نيست كه آمار با پيش فرض ها همخواني ندارد. درصد پسراني كه از بيان سن خود ابا دارند (17%) هم از همين درصد در دختران (15%) بيشتر است.

البته انقدر سريع تعجب نكنيد. آمار ديگري هم هست كه نتيجه گيري فوق را مخدوش مي كند. 27% مطالب وبلاگ ها را دختران مي نويسند. به عبارتي دخترها 1.6 برابر پسرها مطلب مي نويسند. تلفيق اين نتيجه با نسبت جمعيت دختران بلاگر (+تجارب شخصي نويسنده)، بيان مي كند كه خانم ها كمتر در كارهاي توليدي شركت مي كنند و بيشتر مايل هستند مصرف كننده باشند. به عبارتي: "خانم ها حرف نمي زنند، ولي واي به حال روزي كه حرف بزنند."

وقتي آمار تعداد مطالب را در كنار آمار كامنت ها قرار دهيم و آمار نسبت جنسيتي بلاگر ها را هم به آن اضافه ودر نهايت، كمي هم وبلاگ گردي كنيم، به نتايج نسبتا نامطلوبي مي رسيم كه از بيان آنها معذورم.  توجه كنيد: تقريبا براي هر مطلب خانم ها 5.7 كامنت و براي هر مطلب آقايان، 3.5 كامنت گذاشته مي شود. در حالي كه نسبت بازديد از وبلاگ خانم ها 20% است. اين آمار را به همراه آمار كامنت ها، يك بار در كنار آمار خانم هاي وبلاگ دار و يك بار در كنار آمار درصد مطالب خانم ها قرار دهيد و توجه كنيد كه حدود 80% بازديدكنندگان را هم جوانان تشكيل مي دهند، تا شما هم به آن نتايج نسبتا نامطلوب برسيد.

در نهايت هم نگاهي به نسبت موضوعي (ثبت شده) مي اندازيم. بيشترين وبلاگ ها، وبلاگ هاي عمومي (به عبارت دقيق تر، شخصي) هستند كه در حدود 20% بلاگرها را تشكيل مي دهد. پس از ان كامپيوتري ها با 10 و ادبياتي ها با 8 درصد قرار دارند. البته چنانچه بخواهيم وبلاگ هاي ثبت نشده را هم به اين جمع اضافه كنيم (با توجه به اين كه معمولا وبلاگ هاي شخصي ثبت نمي شوند) مي توانيم متوجه اين مساله شويم كه بيشتر كاربران، از وبلاگشان به عنوان يك فضاي شخصي و شايد محلي براي درد دل استفاده مي كنند و همين مساله هم شيوه نوشتاري خاص وبلاگ ها را ايجاد كرده است. امري كه با نگاهي كوتاه به مطالب درج شده در وبلاگ هاي مختلف هم مي توان به آن پي برد. و اين بيانگر آن است كه هنوز وبلاگ ها نتوانسته اند جايگاه بالايي را به عنوان يك رسانه به دست بياورند، هرچند كه در اين زمينه رشد بسيار سريعي دارند.

به هر حال، امروز وبلاگ و وبلاگ نويسي، بايد به عنوان يك واقعيت اجتماعي (آن هم يك واقعيت بزرگ و مهم) مورد پذيرش مسؤولين و از آن مهم تر، مورد قبول خود وبلاگ نويس ها قرار بگيرد. امري كه در گوشه و كنار و به صورت پراكنده مي توان آن را مشاهده كرد. قرار هاي وبلاگ نويسان روز به روز بيشتر مي شود و شايد همين امر بود كه سازمان ملي جوانان را وادار به برگزاري همايش وبلاگ نويسان نمود.

از طرفي خود وبلاگ نويسان هم بايد مراقب باشند كه جريان اجتماعي راه افتاده توسط آنان، مورد بهره برداري هاي سياسي و جناحي گروه هاي مختلف قرار نگيرد. چرا كه وبلاگ و وبلاگ نويس، لقمه اي است بزرگ و در عين حال، شيرين.

***

آقا عطا، انقدر بزرگ هست كه نخواد براي كسي كلاس الكي بذارهقبل از اين كه بگين اين آمارا رو از كجا آوردم، خودم با زبون خوش مي گم كه آمار ها رو از مسؤولين سايت پرشين بلاگ گرفتم و البته تغييرات خيلي كوچيكي توش دادم. يعني با توجه به اين كه حدود 93% وبلاگ ها در مجموعه پرشين بلاگ قرار دارن، من كمي آمار رو تغيير دادم تا بشه اون رو (با تقريبي مناسب) به كل وبلاگ ها تعميم داد. همين جا هم از مسوولين پرشين بلاگ (به خصوص آقا عطا)تشكر مي كنم.

سه‌شنبه ۱٩ خرداد ،۱۳۸۳
شما چي مي گين؟
ساعت:٢:٢٩ ‎ق.ظ