سنت های ايرانی - مجال

وبلاگ مجال؛ محمد تقي خرسندي

بسم الله الرحمن الرحيم
اللهم كن لوليك
الحجة بن الحسن
صلواتك عليه و علي آبائه
في هذه الساعة
و في كل ساعة
وليا و حافظا
و قائدا و ناصرا
و دليلا و عينا
حتي تسكنه ارضك طوعا
و تمتعه فيها طويلا
برحمتك يا ارحم الراحمين



لوگوي وبلاگ من: وبلاگ محمد تقي خرسندي



آمار بازديد

محمد  تقي خرسندي

آرشيومطالب وبلاگ


بسم رب المهدي المنتظر

در زنجان رسم بر اين است كه وقتي درخت گردو،‌ ميوه ندهد، دو نفر به طرف آن مي روند. ابتدا يك نفر با عصبانيت و در حالي كه اره اي در دست دارد، به سمت درخت حمله ور مي شود و شروع به بريدن آن مي كند. سپس نفر دوم خودش را به نفر اول رسانده و پادرمياني مي كند و از او مي خواهد كه يك بار ديگر به درخت فرصت بدهند تا ميوه بدهد. صحبت بين اين دو فرد با صداي بلند صورت مي گيرد و در نهايت نفر اول رضايت مي دهد كه يك سال ديگر به درخت مهلت داده بشود. مردم عقيده دارند كه چون درخت گردو داراي روح است، از ترس بريده شدن،‌ در سال ديگر ميوه مي دهد. البته اگر درخت گردويي پررويي كرد و در سال بعد هم ميوه نداد، محكوم به اعدام خواهد بود.

***

در شمال كشور، اولين نفري را كه بعد از تحويل سال وارد خانه اي شود، تعيين كننده وضعيت آن خانه مي دانند. يعني اگر اتفاق بدي در آن خانه روي بدهد، آن فرد را بدقدم و اگر اتفاق خوشي در آن سال اتفاق بيفتد، آن فرد را خوش قرم مي دانند.

***

ايلامي ها مردمي بسيار خونگرم و ميهمان نواز هستند. البته ميهمان نوازي از خصوصيات مشهور تمام مردم ايران به شمار مي رود. اما در برخي از مناطق ايران نيز اي اخلاق پسنديده، رنگ و بوي ويژه اي به خود مي گيرد. ايلامي ها مردمي بسيار ميهمان نواز هستند كه در تمام موارد، ميهمانان را بر خود مقدم مي دانند. فرقي هم نمي كند كه اين ميهمان، آشنا باشد يا خير و خوانده باشد يا ناخوانده. حتي ميهمانان ناآشنا از محبوبيت بيشتري نيز برخوردار هستند. در حقيقت، ايلامي ها، خلق و خوي ميهمان نوازي را با غريب نوازي در هم آميخته اند.

***

فصل تابستان براي ما ايراني ها، تداعي كننده تعطيلات است و به تبع ان اوقات فراغت. در حقيقت با فرا رسيدن اين فصل، تمام ايرانيان با مساله بزرگي به نام اوقات فراغت مواجه مي شوند كه پر كردن آن به شكل مطلوب، براي همه – از خانواده ها گرفته تا مسؤولين – مشكل بزرگي محسوب مي گردد. البته در اين مجال قصد بررسي علل و عوامل اين مشكل و يا ارائه راه حل براي آن را نداريم.

يكي از شيوه هاي مرسوم براي پر كردن مطلوب اين اوقات، مسافرت مي باشد كه حتي عليرغم بالارفتن هزينه هاي آن و ايجاد تفريحات ارزان قيمت تر، هنوز از ليست برنامه هاي خانواده هاي ايراني حذف نشده است. به گونه اي كه امروزه، مسافرت از معدود تفريحات خانوادگي محسوب مي گردد.

وجود جاذبه هاي مختلف مذهبي، سياحتي، تاريخي و... در نقاط مختلف ايران باعث شده كه بسياري از سفرهاي ما ايرانيان، جنبه توريستي به خود بگيرد، حتي اگر اين عنوان را براي انها انتخاب نكرده باشيم. البته با توجه به مهاجرت هاي فراوان افراد، از زادگاهشان به شهرهاي ديگر، بخش عمده اي از اين مسافرت ها نيز به منظور صله رحم صورت مي گيرد.

اما مسافرت، با هر نيت و به هر كجا كه صورت بگيرد، همواره حاوي تجارب بزرگي براي مسافرين است. تجاربي كه بخشي از آن ها كاملا شخصي بوده و به حضور فرد در سفر بستگي دارد و به هيچ وجه ديگر قابل انتقال نيست و بخشي از آنها تا حدي قابل انتقال توسط رسانه هاي مختلف (از خاطره هاي شفاهي گرفته تا سفرنامه ها و برنامه هاي تلويزيوني) مي باشد كه البته دنياي پيچيده رسانه هاي امروزي، حتي در اين بخش هم نتوانسته كاركردي در حد حضور فيزيكي در سفر و يا ارتباط هاي چهره به چهره را داشته باشد.

متاسفانه در ايران، فعاليت چنداني براي اشاعه و يا بيان آداب و رسوم اقوام مختلف صورت نگرفته به طوري كه بسياري از ما، امروزه با آداب و رسوم كشورهاي ديگر، بيش از سنن بومي خود آشنا هستيم. هرچند در سال هاي اخير، اقدامات ارزنده اي در اين زمينه صورت گرفته، اما اين اقدامات به هيچ وجه قابل مقايسه با ظرفيت فرهنگي كشور كهني مثل ايران نمي باشد.

آشنايي با فرهنگ ديرينه ايراني – اسلامي، نقش در خور توجهي در بازشناسي هويت ملي، به خصوص براي جوانان ايراني خواهد داشت. چرا كه بسياري از ما به شاخصه هايي از فرهنگ هاي ديگر دل بسته ايم كه يا اساسا با خصوصيات اخلاقي ما همخواني ندارد و ما را دچار دوگانگي شخصيتي مي كند و يا اگر داشته باشد، تصور ما اين است كه اين آداب، ابداع كشورهاي ديگر است. غافل از اين كه با نگاهي كوتاه به گذشته خود، در مي يابيم كه اين سنن، وام گرفته از اقوام كهني چون ايرانيان مي باشد.

***

در نواحي كوهستاني شمال كشور معتقدند كه وقتي هوا بسيار گرم شود، زلزله مي آيد. البته اين امر چندان هم با اصول علمي مغايرت ندارد. چرا كه هواي بسيار گرم، مي تواند نتيجه فعل و انفعالات داخلي زمين و حركن گدازه هاي آن به سمت سطح زمين باشد. در مواقعي كه هوا به شكل غير قابل تحملي گرم مي شود، شمالي ها خود را براي زلزله اماده مي كنند.

***

در نواحي آذري زبان رسم بر اين است كه در شب عروسي، وقتي داماد در كوچه به استقبال عروس مي رود، هر كدام سعي مي كنند پاي ديگري را لگد كنند. مردم اين مناطق معتقدند كه هر كدام از عروس و داماد كه بتواند ابتدا پاي همسر تازه خود را لگد كند، در آينده و در زندگي زناشوئي و در خانواده حاكم خواهد بود و حرف آخر را او خواهد زد.

***

ته مجاله: اگرچه من شديدا اهل مسافرت هستم، ولي امسال هنوز فرصت نكردم برم مسافرت. اينارو هم كه نوشتم، از سفرهاي سال هاي پيشم تو ذهنم مونده بود. شما هم اگه چيزي از آداب و رسوممون بلد بودين، بنويسين يا براي من بفرستين كه ازشون استفاده كنم.

بعدشم.... حالا ما يه چند وقتي سرمون شلوغ بود و نتونستيم اپديت كنيم، شما نبايد يه سري به اين وبلاگ بزنين كه نپوسه؟ آخه اين درسته كه خواننده ها به 30 تا در روز برسه؟ خداييش درسته؟

پنجشنبه ٢٢ امرداد ،۱۳۸۳
شما چي مي گين؟
ساعت:٧:٤٢ ‎ق.ظ