انتخاب رشته

هر انساني در طول زندگي خود، بارها و بارها در معرض انتخاب كردن قرار مي گيرد. انتخاب چيزي كه بر اساس اهميت آن مي تواند در آينده وي نقش بازي كند. شايد بتوان گفت كه اولين انتخاب مهم بسياري از جوانان ايراني، انتخاب رشته تحصيلي باشد. اهميت اين انتخاب از آن روي افزايش مي يابد كه در آن، انتخاب كننده بايد گزينه بهينه را انتخاب كند و نه بهترين گزينه. و فقط براي معدودي از افراد، گزينه بهينه با بهترين گزينه همسان مي گردد.<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

از سوي ديگر، اين انتخاب خواه نا خواه، و خوب يا بد، تقريبا سايه خود را بر تمام آينده فرد انتخاب گر مي گستراند و تاثير خود را به طور مستقيم بر زندگي شخص و حتي اطرافيانش مي گذارد. از اين روست كه چگونگي انتخاب رشته (كه امروزه به صورت يك شغل و حرفه در آمده) به عنوان يك امر تقريبا حياتي براي يك دانشجوي آينده به حساب مي آيد.

هرچند كه به تجربه ثابت شده كه تعداد مخاطبان غيردانشجوي اين وبلاگ بسيار كم و در حد صفر مي باشد، اما احتمالا تمام خوانندگان وبلاگ افرادي را در ميان دوستان و آشنايان و قوم و خويش مي شناسند كه اين روزها در معرض اين انتخاب حساس قرار گرفته اند و چه بسا كه بسياري از خوانندگان در اين مورد طرف مشورت قرار گرفته باشند. لذا در اين مجال سعي شده تا اصول كلي لازم جهت انتخاب رشته بيان شود. چرا كه قطعا امكان نظر دهي دقيق و موردي براي هر فرد در اين مجال اندك موجود نمي باشد. اميدوارم كه قابل استفاده براي خوانندگان (به عنوان مشاور) و يا خوانندگان جديد (به عنوان دانشجويان آينده) باشد.

***

مي توان مهمترين عوامل موثر در انتخاب رشته را اين موارد دانست: مهارت و علاقه - بازار كار – محل تحصيل و رتبه كنكور.

با توجه به شرايط انتخاب رشته در ايران و محدوديت پذيرش افراد، بيشتر دانش آموزان مايلند كه به هر شكل ممكن وارد دانشگاه شوند. هرچند اين يك مساله ايده آل نيست، اما واقعيتي است كه با آن مواجهيم. از اين رو معمولا دانش آموزان حاضرند كه بدون توجه به بازار كار يك رشته، وارد دانشگاه شوند و به اين ترتيب اين عامل از ميان عوامل موثر بر انتخاب رشته حذف و يا كمرنگ مي شود.

اما مي توان با توضيح ديگري كه منطقي تر باشد، به راحتي نقش اين عامل را كمرنگ كرد. در واقع، به تجربه ثابت شده كه بازار كار، بيشتر از آن كه به رشته تحصيلي مربوط باشد، با توانمندي هاي شخصي در ارتباط است. يعني افرادي كه مايلند كناري نشسته و يك كار پردرآمد داشته باشند، همواره از بيكاري فرياد مي كشند. اما آناني كه كمر همت بسته اند و حاضر به سختي كشيدن شده اند، معمولا مشغول به كار بوده و دائما نيز در حال پيشرفت هستند. (البته قصد ندارم وجود بيكاري در كشور را نفي كنم.)

سه عامل ديگر، به شكل تنگاتنگي در انتخاب رشته سهيم هستند و مهمترين كار انتخابگر، درصد دهي به ميزان تاثير هر يك از اين عوامل است.

مهارت و علاقه، بايد به عنوان مهمترين عامل در انتخاب رشته در نظر گرفته شود. چرا كه قطعا 4 سال درس خواندن در رشته اي كه هيچ علاقه اي به آن نداريد، بسيار سخت تر از 2 سال سربازي يا رفتن به خانه شوهر است. اكثريت قريب به اتفاق كساني كه از حضور در دانشگاه ناراضي هستند و انصراف داده يا تمام اين دوران را به تلخي سپري مي كنند، كساني هستند كه در رشته اي نامتناسب با علايق و توانمندي هاي خود قبول شده اند.

اما نكته حائز اهميت در اين ميان آن است كه دانش آموزان بايد دقت كنند كه نيازي نيست كه رشته تحصيلي اي كه انتخاب مي كنند، مورد علاقه صد در صد آن ها و ارتباطشان با رشته تحصيلي،‌ رابطه ليلي و مجنون باشد. در طول دوران تحصيل و با افزايش شناخت نسبت به رشته و آشنايي با كارآيي هاي آن، معمولا به علاقه افراد به رشته تحصيلي شان مي افزايد. اين را مي توان از رضايتمندي فارغ التحصيلاني متوجه شد كه رشته تحصيلي شان، انتخاب اول از نظر نوع رشته نبوده.

محل تحصيل، معمولا در درجه دوم اهميت قرار دارد. انتخاب محل تحصيل، بيشتر از آن كه از جنبه علمي حائز اهميت باشد، به لحاظ فرهنگي مهم است. مشكلات روحي، عاطفي و حتي اخلاقي دانشجوياني كه در شهرستان هاي دور از محل زندگي تحصيل مي كنند، به مراتب بيشتر از دانشجويان بومي است. خوشبختانه در قوانين جديد ظرفيت هاي خاصي را براي افراد بومي در نظر گرفته اند و اين بيانگر آن است كه مسؤولين هم متوجه مضرات دوري دانشجويان از خانه شده اند.

دانش آموزان بايد توجه كنند كه امروزه ديگر تفاوت سطح علمي بالايي ميان دانشگاه هاي كشور وجود ندارد و اگر دانشگاهي داراي شهرت و اعتبار است، بيشتر به دليل سابقه طولاني تر آن مي باشد. كه با مرور زمان اين امر اهميت خود را از دست داده و مي دهد. به گونه اي كه امروز دانشگاه هاي كوچكي كه قبلا نامي هم از آن ها برده نمي شد، در حال ارائه توانمندي هاي چشمگير خود هستند. به خصوص كه فعاليت اساتيد جوان و پرانرژي در دانشگاه هاي نه چندان معروف، باعث سرعت رشد بالا و ارتباط بسيار بهتر استاد و دانشجو شده است.

لذا بهتر است كه دانش آموزان بيشتر به محل دانشگاه توجه كنند تا شهرت آن و در حد امكان دانشگاهي را نزديك به محل زندگي خود انتخاب كنند. اين مساله به خصوص در مورد دختران بيشتر خود را نشان مي دهد. به گونه اي كه شخصا معتقدم كه تحصيل يك رشته تحصيلي در خارج از شهر محل سكونت براي دختران به ريسك مشكلات فرهنگي (اعم از روحي، عاطفي و اخلاقي) آن نمي ارزد. حتي اگر يك دختر (با توجه به شرايط سني خود) احساس كند مي تواند از پس بسياري از مشكلات بر آيد.

اما به هر حال اگر مايل به تحصيل تحت هر شرايطي هستيد، حتما شهرهايي را كه در آن ها اقوام بسيار نزديكي را داريد، به عنوان اولويت هاي خود انتخاب كنيد. باز هم تاكيد مي كنم كه شهرت دانشگاه چندان اهميتي ندارد و امروزه حتي بسياري از دانشجويان دانشگاه هاي آزاد، بسيار توانمند تر از رقيبان دولتي خود هستند.

رتبه كنكور، عاملي تاثيرگذار بر ساير عوامل ديگر است. دانش آموزان بايد با اين واقعيت كنار بيايند كه هرچقدر هم زياد درس خوانده باشند، افرادي هستند كه يا بيشتر از آنها درس خوانده اند و يا داراي استعداد بيشتري بوده اند و يا احتمالا (متاسفانه) شانس بهتري داشته اند.

عليرغم اين كه شخصا بسياري از مشاوره ها را نمي پسندم، اما يكي از نكاتي كه توسط دكتر نكوئي در تلويزيون مطرح شد، به نظرم بهترين روش تاثيردهي رتبه در انتخاب رشته است. 20 انتخاب اول به صورت ايده آلي. (مثلا اگر رتبه شما 6000 است و آخرين رتبه قبولي يك رشته/شهر در سال گذشته 4000 بوده، شما در 20 انتخاب اول خود آن رشته را هم در نظر بگيريد. 50 انتخاب خود را واقع بينانه و 20 انتخاب نهايي خود را سطح پايين در نظر بگيريد.

در كل براي انتخاب رشته، ابتدا به شناخت كافي از رشته هاي تحصيلي موجود بپردازيد. (خوشبختانه امسال CD معرفي رشته ها توسط سازمان سنجش تهيه شده كه به نظرم توضيحات خوبي داشته باشد. ضمنا سايت تبيان http://www.tebyan.net نيز در سال هاي گذشته، توضيحات خوبي در اين مورد در سايت خود داشته كه احتمالا هنوز موجود باشد) از مشورت فارغ التحصيلان هر رشته حتما بهره ببريد. توجه كنيد كه بهتر است تلاش چند ماهه يا چند ساله خود را به خاطر تنبلي چندروزه از بين نبريد. تا جايي كه زمان اجازه مي دهد با ديگران مشورت كنيد  و در مورد رشته هاي تحصيلي از آن ها بپرسيد. خيلي نگران ناراحتي آن ها نباشيد. چرا كه با شيريني قبولي شما، تمام اين ناراحتي ها فراموش مي شود. تعارف و خجالت و رودربايستي را براي اين 3 روز كنار بگذاريد. مطمئن باشيد كه رشته هاي خوبي وجود دارد كه با علايق شما سازگار است، اما تا امروز شما به آن ها توجه نداشته ايد.

پس از تعيين رشته هاي مورد علاقه (تاكيد مي كنم كه به يك رشته بسنده نكنيد) شهرهايي را كه داراي رشته مذكور هستند و به محل زندگي شما نزديك هستند انتخاب كرده و در نهايت با توجه به روش گفته شده در مورد انتخاب رشته ها (20-60-20) رشته هاي خود را بر اساس احتمال قبولي بيشتر مرتب كنيد.

آخرين نكته و مهمترين نكته آن كه: از آن چه از ديگران مي پرسيد، فقط به عنوان مشورت استفاده كنيد و نه تصميم نهايي. حتما خودتان تصميم نهايي را بگيريد. حتي در صورت اشتباه، بهتر است از دست خودتان عصباني شويد و حرص بخوريد تا از دست ديگراني كه هيچ مسؤوليت الزام آوري در قبال شما ندارند. مطمئن باشيد كه هميشه تاسف خوردن نسبت به تصميمات خودتان، بسيار كمتر از ناراحتي از راهنمايي هاي نامناسب ديگران است.

پس از در نظر گرفتن همه اين موارد، بر خدا توكل كنيد و برگه انتخاب رشته را پر كرده، تحويل دهيد و بعد از آن بدون هيچ اضطرابي تا اعلام نتايج نهايي از موضوع دانشگاه جدا شويد چرا كه اضطراب بيهوده، چيزي جز رنج و ناراحتي بي مورد برايتان نخواهد داشت. موفق باشيد.

***

ته مجاله: بالاخره بعد كلي خرج الكي تو اينترنت، پريشب اين تكنولوژي 13000 تومن سودآوري برام داشت. مقاله اي كه استاد گير داده بود براي سمينار بايد روش كار كنم و فقط چكيده مقاله تو اينترنت پيدا مي شد، كار دستم داده بود. تقصير خودم بود كه مقاله اي به اين توپي پيدا كرده بودم. خلاصه قرار بود صبحش برم 13000 تومن بدم مركز اسناد دانشگاهي كه مقاله رو از انگليس برام كپي كنن، كه خوشبختانه تونستم سايت اين مقاله رو پيدا كنم. خدا خيرشون بده. عضويت توش رايگان بود و همه مقاله هاي منتشر شده رو داشتند. اما ترجمه يك مقاله 120 صفحه اي (هر چند كه عكس و نمودارش زياده) كار ساده اي نيست. به خصوص كه فايلش به صورت pdf عكسي است. نه متني. يعني فايل ورد رو تبديل به pdf نكردند، بلكه مقاله چاپ شده رو اسكن كردند و تصويرها رو pdf كردن.  يه نرم افزار بود كه مي تونست اين فايل ها رو به فايل متني تبديل كنه. (به جون خودم، خودم ديدم) كسي نداردش؟

/ 0 نظر / 10 بازدید